Chiếu sáng quảng trường là hạng mục mang tính biểu tượng trong các dự án công cộng, đòi hỏi yêu cầu cao về thẩm mỹ, an toàn và hiệu quả vận hành. Chính vì tầm quan trọng đó, chủ đầu tư thường đặt ra hệ thống tiêu chí đánh giá khắt khe khi xét thầu, bao gồm thiết kế, tiêu chuẩn kỹ thuật, cấu hình thiết bị, công nghệ điều khiển cũng như hiệu quả tài chính và chi phí vận hành dài hạn.

Trong bối cảnh nhiều tiêu chí được đưa ra, đâu là những yếu tố mang tính quyết định để một hồ sơ được lựa chọn? Nhà thầu cần nắm rõ những điểm then chốt nào để tránh bị loại sớm và gia tăng lợi thế cạnh tranh? Bài viết dưới đây sẽ làm rõ các tiêu chí quan trọng giúp nhà thầu nâng cao khả năng được chủ đầu tư ưu tiên lựa chọn.

Góc nhìn của chủ đầu tư với dự án chiếu sáng quảng trường

Vai trò chiếu sáng quảng trường trong dự án hạ tầng công cộng

Định hình hình ảnh đô thị về đêm: Ánh sáng tạo nên hình ảnh ban đêm của quảng trường, gắn với kiến trúc biểu tượng và hoạt động văn hóa cộng đồng.
Đảm bảo an toàn và khả năng sử dụng không gian: Độ rọi, độ chói và độ đồng đều đạt chuẩn giúp di chuyển an toàn, tăng khả năng quan sát và hỗ trợ công tác an ninh.
Địa điểm lý tưởng để tổ chức sự kiện và hoạt động cộng đồng: Hệ thống chiếu sáng quảng trường đạt chuẩn sẽ nâng cao chất lượng trình diễn, trải nghiệm và tính ổn định khi tổ chức các sự kiện lớn.

Mục tiêu đầu tư chiếu sáng quảng trường

Duy trì hoạt động của quảng trường vào ban đêm: Hệ thống chiếu sáng cung cấp mức sáng ổn định, phân bổ hợp lý, giúp người dân di chuyển và sinh hoạt đông người mà không gặp điểm tối hay chói lóa.
Tăng giá trị thẩm mỹ và tạo bản sắc cho quảng trường: Ánh sáng không chỉ soi sáng mà còn làm nổi bật tượng đài, đài phun nước, mảng xanh và kiến trúc đặc trưng, góp phần định hình hình ảnh quảng trường về đêm.
Tạo trải nghiệm sử dụng không gian tốt hơn cho cộng đồng: Bố trí chiếu sáng hợp lý giúp tối ưu công năng quảng trường cho sự kiện, hoạt động văn hóa – nghệ thuật và sinh hoạt cộng đồng.
Tăng hiệu quả vận hành, an ninh và quản lý đô thị: Chiếu sáng quảng trường góp phần tăng cường an ninh, giám sát và khi kết hợp điều khiển thông minh, tối ưu năng lượng, giảm chi phí vận hành dài hạn.

Ánh sáng quảng trường định hình hình ảnh đô thị về đêm

Cách chủ đầu tư chấm gói thầu

Khi xét gói thầu chiếu sáng quảng trường, chủ đầu tư đánh giá dựa trên các nhóm tiêu chí rõ ràng:

Kỹ thuật: Tuân thủ tiêu chuẩn chiếu sáng đô thị, đảm bảo độ rọi – độ chói – độ đồng đều, chỉ số hoàn màu và nhiệt độ màu phù hợp, hạn chế chói lóa, thiết bị đạt cấp bảo vệ IP/IK cao, mô phỏng ánh sáng rõ ràng và đầy đủ.
Thẩm mỹ: Phong cách ánh sáng phù hợp kiến trúc, thiết kế điểm nhấn hợp lý, phối cảnh mô phỏng rõ ràng, sự đồng bộ với cảnh quan và kiến trúc xung quanh.
Tài chính: Tổng mức đầu tư phù hợp ngân sách; chi phí vận hành – bảo trì hợp lý, tuổi thọ thiết bị cao, hiệu quả hoàn vốn tốt và lợi ích khai thác kinh tế về đêm rõ ràng.
An toàn – vận hành: Giải pháp chống sét – quá áp đạt chuẩn, hệ thống tủ điện và dây dẫn an toàn, thiết kế dễ kiểm soát và bảo trì, khả năng giám sát lỗi và vận hành ổn định.
Năng lực nhà thầu: Kinh nghiệm thực hiện các dự án tương tự, năng lực thiết kế – thi công, chứng nhận thiết bị đầy đủ, cam kết tiến độ và dịch vụ hậu mãi rõ ràng.

Những “nỗi lo” của chủ đầu tư khi duyệt dự án chiếu sáng quảng trường

Khi phê duyệt một gói thầu chiếu sáng quảng trường, chủ đầu tư thường cân nhắc rất nhiều yếu tố rủi ro. Những lo ngại phổ biến nhất bao gồm:

Lo đội vốn và lãng phí ngân sách: Thiết kế chưa tối ưu hoặc lựa chọn thiết bị không phù hợp có thể khiến chi phí thực tế vượt dự toán ban đầu.
Lo bị phản hồi tiêu cực từ người dân hoặc báo chí: Ánh sáng quá chói, sai màu hoặc bố trí thiếu hài hòa dễ gây bức xúc, ảnh hưởng đến hình ảnh dự án và đơn vị quản lý.
Lo hệ thống khó vận hành và khó sửa chữa về sau: Hệ thống thiếu đồng bộ, thiết bị khó thay thế làm tăng chi phí bảo trì và gián đoạn hoạt động, đặc biệt tại các quảng trường thường xuyên tổ chức sự kiện.
Lo rủi ro pháp lý, kiểm toán và thanh tra: Hồ sơ kỹ thuật không đáp ứng quy chuẩn hoặc thiết bị thiếu chứng nhận nguồn gốc có thể phát sinh rủi ro trong quá trình nghiệm thu, quyết toán và thanh tra.

Tiêu chí kỹ thuật khi duyệt gói thầu chiếu sáng quảng trường

Chiếu sáng quảng trường ảnh hưởng trực tiếp đến hình ảnh đô thị về đêm

Quy chuẩn thiết kế chiếu sáng quảng trường theo quy chuẩn Việt Nam

Thiết kế chiếu sáng quảng trường phải đáp ứng các TCVN về chiếu sáng công cộng, trong đó có thể kể đến:

QCVN 07-7:2016/BXD – Quy chuẩn chiếu sáng đô thị: Quy định chiếu sáng công cộng, quảng trường, công viên, đường phố… bao gồm yêu cầu về độ rọi, bố trí cột, hệ thống điện, an toàn và vận hành hệ thống chiếu sáng.
TCXDVN 333:2005 – Tiêu chuẩn thiết kế chiếu sáng ngoài trời: Áp dụng cho đèn và hệ thống chiếu sáng ngoài trời tại công trình công cộng và hạ tầng đô thị; quy định chiếu sáng mặt đất, lối đi bộ, quảng trường, không gian mở.
TCVN 13608:2023 – Tiêu chuẩn quốc gia mới về chiếu sáng nhân tạo ngoài trời: Bao gồm các yêu cầu kỹ thuật khi thiết kế, xây dựng hoặc cải tạo hệ thống chiếu sáng công cộng, ưu tiên nguồn sáng LED, đảm bảo hiệu suất – độ bền – an toàn.

Việc tuân thủ các tiêu chuẩn này không những giúp đảm bảo tính hợp lệ của phương án thiết kế mà còn là cơ sở để chứng minh mức độ an toàn, bền vững và chuyên nghiệp của hệ thống chiếu sáng quảng trường.

Độ rọi, độ chói và độ đồng đều

Đây là ba thông số lõi quyết định chất lượng của một phương án chiếu sáng quảng trường. Trong đó:

Độ rọi (Lux): Quy định mức sáng cho từng khu vực chức năng như không gian sinh hoạt, lối đi, tượng đài hay khu tổ chức sự kiện. Độ rọi không phù hợp dễ tạo điểm tối hoặc gây lãng phí năng lượng và khó chịu cho người sử dụng.
Độ chói (Glare): Ảnh hưởng trực tiếp đến cảm giác thị giác và an toàn. Hệ thống chiếu sáng cần được kiểm soát độ chói theo giới hạn TCVN để tránh lóa mắt và mất an toàn khi di chuyển trong quảng trường.
Độ đồng đều: Phản ánh mức độ phân bố ánh sáng trên toàn mặt bằng. Độ đồng đều thấp gây mảng sáng – tối rõ rệt, ảnh hưởng thẩm mỹ và khả năng quan sát. Vì vậy thông số này thường được mô phỏng bằng phần mềm chiếu sáng trong hồ sơ dự thầu để chứng minh tính khả thi của phương án.

Chỉ số hoàn màu và nhiệt độ màu

Chỉ số hoàn màu (CRI) và nhiệt độ màu (CCT) tác động lớn đến cách người dùng cảm nhận không gian quảng trường. CRI cao giúp tái hiện màu sắc của tượng đài, cây xanh, mặt nước và các chi tiết kiến trúc một cách chân thực nhất, từ đó tăng chiều sâu và giá trị thẩm mỹ của cảnh quan.

Trong khi đó, nhiệt độ màu quyết định “khí chất” của ánh sáng, ánh sáng ấm mang lại cảm giác gần gũi – phù hợp với các quảng trường văn hóa, trong khi ánh sáng trắng trung tính hoặc tông lạnh lại tạo vẻ hiện đại, phù hợp các quảng trường quy mô lớn.

Việc đồng bộ nhiệt độ màu trên toàn khu vực là rất quan trọng, tránh tình trạng lệch tông và làm giảm bản sắc thị giác của không gian.

Ánh sáng quảng trường được phân bổ đồng đều giúp tăng an toàn và hạn chế chói lóa

Khả năng chống chói và hạn chế ánh sáng xâm lấn

Hệ thống chiếu sáng quảng trường đạt chuẩn cần kiểm soát tốt hiện tượng chói và ánh sáng xâm lấn, giúp người dân di chuyển thoải mái, không lóa mắt tại các lối dạo bộ, khu chụp ảnh, camera an ninh hay khu vực sự kiện.

Ánh sáng phải được giới hạn trong phạm vi sử dụng, tránh lan sang khu dân cư và công trình lân cận. Các giải pháp như điều chỉnh góc chiếu, phụ kiện chống chói và thấu kính quang học chuyên dụng được áp dụng để tối ưu chất lượng chiếu sáng.

Cấp bảo vệ IP IK và độ bền ngoài trời

Thiết bị chiếu sáng quảng trường phải hoạt động liên tục trong môi trường ngoài trời, do đó việc đạt chuẩn IP/IK cao sẽ giúp hệ thống vận hành ổn định, giảm rủi ro và tối ưu chi phí bảo trì:

IP65 – IP67: Chống bụi, chống nước mưa, phù hợp với đèn cột, đèn âm sàn, đèn điểm hoặc đèn chiếu kiến trúc.
IK08 – IK10: Chống va đập cơ học, quan trọng cho khu vực công cộng có mật độ người cao, tránh hư hỏng do tác động vật lý.
Vật liệu chịu thời tiết: Nhôm đúc ADC12, kính cường lực, lớp sơn tĩnh điện đạt chuẩn cho thiết bị ngoài trời giúp chống ăn mòn và kéo dài tuổi thọ cho hệ thống.

Lựa chọn loại đèn, quang thông và bố trí cột đèn quảng trường

Lựa chọn chủng loại đèn phù hợp từng khu vực: Đèn high mast cho khu vực rộng, đèn cột cảnh quan cho lối đi dạo, đèn âm sàn – đèn điểm – đèn tuyến cho điểm nhấn kiến trúc, và đèn linear tạo đường nét, chiều sâu cảnh quan.
Tính toán quang thông – công suất – số lượng đèn: Phương án chiếu sáng cần được mô phỏng để kiểm chứng độ rọi, độ đồng đều và mức độ chói. Việc tính toán không chính xác dễ dẫn đến thừa sáng gây lãng phí hoặc thiếu sáng không đạt tiêu chuẩn.
Bố trí cột đèn phù hợp với kiến trúc và giao thông nội bộ: Cột đèn cần được đặt phù hợp với tổng thể kiến trúc, cây xanh và các điểm nhấn, đồng thời đảm bảo khoảng lùi hợp lý so với lối đi và tuyến giao thông. Chiều cao cột phải được tính toán theo quy mô không gian để ánh sáng phân bổ đều, hạn chế chói và đảm bảo an toàn.

Hệ thống cấp điện, cáp, tiếp địa và an toàn kỹ thuật

Thiết kế tuyến cáp và phương án đi cáp an toàn: Cáp có thể đi ngầm, trong ống hoặc máng kỹ thuật tùy điều kiện thực tế, nhưng phải đảm bảo chống ẩm, chống nước và không xung đột với các hệ thống hạ tầng khác.
Bố trí tiếp địa và bảo vệ an toàn điện: Hệ thống cần đáp ứng tiêu chuẩn tiếp địa, hạn chế rò điện và đảm bảo an toàn trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, đặc biệt với không gian tập trung đông người.
Phân tách mạch theo khu vực để dễ điều khiển – bảo trì: Chia mạch chiếu sáng theo từng khu vực giúp vận hành linh hoạt theo kịch bản, thuận tiện bảo trì và giảm ảnh hưởng khi xảy ra sự cố.
Tủ điện phải đạt chuẩn bảo vệ và bố trí thuận lợi: Tủ điện cần chống nước, chống bụi, bố trí dễ tiếp cận nhưng an toàn. Các thiết bị bảo vệ như aptomat, MCCB, chống sét lan truyền phải được trang bị đầy đủ để đảm bảo vận hành ổn định.

Tiêu chí thẩm mỹ và ý tưởng thiết kế chiếu sáng quảng trường

Phong cách ánh sáng và kiến trúc đô thị

Việc lựa chọn nhiệt độ màu, hướng chiếu và nhịp điệu ánh sáng cần được tính toán để tôn lên vật liệu, đường nét và tỷ lệ công trình. Phương án hiệu quả là phương án tạo được “ngôn ngữ ánh sáng” đồng nhất với kiến trúc, đủ nổi bật nhưng vẫn giữ cân bằng tổng thể không gian đô thị.

Chiếu sáng điểm nhấn tượng đài và cảnh quan

Các yếu tố như tượng đài, đài phun nước, phù điêu, mảng xanh hay tác phẩm nghệ thuật công cộng là điểm nhận diện trung tâm của quảng trường. Ánh sáng điểm nhấn cần được thiết kế tinh tế để làm rõ hình khối, tạo chiều sâu thị giác và truyền tải giá trị văn hóa – lịch sử, đồng thời kiểm soát tốt bóng đổ và hiện tượng chói để đảm bảo trải nghiệm trọn vẹn cho người xem.

Chiếu sáng điểm nhấn giúp tôn vinh kiến trúc và tạo bản sắc cho quảng trường

Không gian sự kiện và lễ hội tại quảng trường

Quảng trường là nơi thường xuyên tổ chức hoạt động cộng đồng, vì vậy hệ thống ánh sáng phải đáp ứng nhiều kịch bản sử dụng khác nhau: sinh hoạt thường ngày, lễ hội, biểu diễn, diễu hành hoặc các sự kiện đặc biệt. Ánh sáng phải hỗ trợ linh hoạt cho nhiều loại hình sự kiện.

Với những quảng trường tích hợp yếu tố trình diễn như đài phun nước hoặc sân khấu ngoài trời, nên kết hợp với nhạc nước quảng trường giúp tăng sức hút và giá trị trải nghiệm, biến quảng trường thành điểm nhấn sinh hoạt ban đêm.

Đồng bộ với chiếu sáng cảnh quan xung quanh

Chiếu sáng quảng trường cần được thiết kế đồng bộ với công viên, phố đi bộ, mặt đứng công trình lân cận và hệ thống chiếu sáng cảnh quan khu vực. Sự thống nhất về nhiệt độ màu, cường độ sáng và phong cách thể hiện giúp không gian ban đêm hài hòa, tránh xung đột thị giác và đáp ứng yêu cầu của các dự án quy mô lớn.

>> Xem thêm: Vai trò của chiếu sáng công viên & cảnh quan trong các dự án đô thị hiện đại

Tiêu chí tài chính và hiệu quả đầu tư chiếu sáng quảng trường

Tổng mức đầu tư gói thầu chiếu sáng quảng trường so với ngân sách dự án

Khi xét thầu chiếu sáng quảng trường, yếu tố đầu tiên được xem xét là sự phù hợp giữa tổng mức đầu tư và ngân sách cho toàn bộ hạng mục liên quan:

Đèn LED chiếu sáng quảng trường và phụ kiện.
Cột đèn, móng và kết cấu lắp đặt.
Tủ điều khiển, dây dẫn, hệ thống cấp điện.
Nhân công và chi phí thi công thực tế.
Các hạng mục hạ tầng đi kèm.

Một hồ sơ có lợi thế phải giải trình rõ cơ sở dựng giá, chứng minh thiết bị dùng đúng – đủ, hạn chế phát sinh và không đội vốn khi triển khai. Chủ đầu tư thường ưu tiên:

Cấu hình hợp lý, không dư thừa thiết bị.
Có bảng BOQ rõ ràng và khối lượng minh bạch.
Đưa ra các giải pháp thi công giúp giảm chi phí hạ tầng.

So sánh chi phí vận hành giữa các phương án đèn LED chiếu sáng

Chi phí vận hành là yếu tố tạo khác biệt lớn giữa các giải pháp chiếu sáng quảng trường do thời gian sử dụng dài và diện tích chiếu sáng rộng. Chủ đầu tư thường yêu cầu:

So sánh hiệu suất phát quang giữa các mẫu đèn.
Công suất tiêu thụ thực tế và hệ số công suất.
Khả năng điều khiển thông minh, giảm sáng theo khung giờ.
Hiệu quả phân bố ánh sáng thông qua mô phỏng bằng phần mềm.

Nhà thầu cần cung cấp:

Bảng so sánh điện năng tiêu thụ/năm giữa từng lựa chọn.
Mô phỏng quang học chứng minh đạt chuẩn độ rọi, độ đồng đều nhưng không cần tăng công suất.
Giải pháp điều khiển linh hoạt, giúp tiết kiệm chi phí điện.

Phân tích chi phí vận hành giúp lựa chọn phương án chiếu sáng hiệu quả

Tuổi thọ thiết bị chi phí bảo trì và thay thế trong vòng đời dự án

Do quảng trường là nơi đông người, hoạt động liên tục và khó can thiệp kỹ thuật, hệ thống chiếu sáng cần có độ bền cao và ít phải bảo trì. Các tiêu chí đánh giá phổ biến gồm:

Tuổi thọ LED theo LM80/TM21.
Chất lượng driver và khả năng chống ẩm – chống xung sét.
Cấp bảo vệ IP/IK phù hợp với môi trường ngoài trời.
Vật liệu chống ăn mòn, chịu thời tiết.

Nhà thầu cần chứng minh:

Biểu đồ suy giảm quang thông theo thời gian.
Tần suất bảo trì dự kiến và chi phí thay thế linh kiện.
Các công nghệ đảm bảo hoạt động bền vững trong môi trường công cộng.

Bài toán hoàn vốn và hiệu quả kinh tế đêm từ chiếu sáng quảng trường

Ngoài mục tiêu chiếu sáng, quảng trường là không gian tổ chức các sự kiện, lễ hội, hoạt động cộng đồng nhằm thu hút du khách và tăng “sức sống” đô thị, góp phần thúc đẩy kinh tế ban đêm. Hệ thống chiếu sáng đạt chuẩn có thể gia tăng sức hút, giá trị khai thác và nhận diện không gian đô thị qua các khía cạnh sau:

Mô hình hoàn vốn (ROI) dựa trên tiết kiệm điện và giảm chi phí bảo trì.
Tiềm năng khai thác không gian đêm nhờ ánh sáng chất lượng cao.
Hiệu ứng ánh sáng nghệ thuật giúp tăng nhận diện quảng trường.

Tiêu chí về an toàn vận hành và bảo trì hệ thống chiếu sáng quảng trường

An toàn điện và cơ khí tại quảng trường

Hệ thống chiếu sáng phải đảm bảo vận hành an toàn tuyệt đối trong môi trường công cộng:

Cách điện – nối đất – chống rò rỉ theo tiêu chuẩn TCVN/IEC cho toàn bộ thiết bị.
Cấp bảo vệ IP/IK phù hợp với vị trí lắp đặt, đặc biệt khu vực có trẻ em tiếp xúc hoặc nơi nhiều hoạt động cộng đồng.
Tính toán khả năng chịu lực và chống nghiêng đổ của cột đèn, cần đèn và kết cấu lắp đặt.
Chứng nhận thử nghiệm cơ khí cho từng thiết bị trong hồ sơ CO/CQ.

Những nội dung hồ sơ cần trình bày:

Bản vẽ liên kết móng – cột – cần đèn.
Tính toán tải trọng gió và rung động khu vực quảng trường.
Biện pháp cố định thiết bị nhằm tránh lật đổ, va chạm, hư hại khi có sự kiện đông người.

Thiết kế tủ điện và điều khiển

Tủ điện được xem là “trái tim” của hệ thống chiếu sáng quảng trường. Vì vậy, chủ đầu tư thường yêu cầu nhà thầu chứng minh rõ ràng khả năng bảo vệ, phân phối và kiểm soát nguồn điện:

Vị trí lắp đặt tủ: tránh ngập nước, tránh trực tiếp mưa nắng, hạn chế tác động cơ học.
Trang bị đầy đủ thiết bị bảo vệ: aptomat, MCCB, ELCB/chống rò, bảo vệ ngắn mạch, quá tải.
Bố trí bên trong tủ điện khoa học: đi dây gọn, busbar phân pha rõ ràng, có đánh số mạch và sơ đồ kết nối.
Cấp bảo vệ IP cao cho tủ điện ngoài trời.

Những minh chứng cần đưa vào hồ sơ:

Layout tủ điện + sơ đồ nguyên lý + danh mục thiết bị lắp trong tủ.
Ảnh mẫu tủ đã thi công thực tế hoặc catalogue tủ tiêu chuẩn.
Biện pháp chống nước – chống bụi – chống ăn mòn khi đặt tủ ngoài trời.

Tủ điện điều khiển trong hệ thống chiếu sáng quảng trường

Khả năng chống sét và bảo vệ quá áp

Quảng trường là không gian mở, rủi ro từ sét và biến động điện áp luôn ở mức cao. Chủ đầu tư sẽ xem xét kỹ năng lực của nhà thầu trong thiết kế bảo vệ nguồn qua các yếu tố:

Bố trí thiết bị chống sét lan truyền (SPD) cấp nguồn cho từng tuyến chiếu sáng.
Phương án tiếp địa an toàn, đạt điện trở tiếp địa theo tiêu chuẩn.
Bảo vệ quá áp – quá dòng cho từng nhóm đèn và driver.
Thuyết minh rõ mức chịu xung của driver LED và chứng nhận thử nghiệm.

Nội dung cần mô tả rõ:

Sơ đồ chống sét & bảo vệ nguồn trong tủ điện.
Tài liệu kỹ thuật của SPD, MCCB, ELCB…
Biện pháp kiểm tra tiếp địa định kỳ trong giai đoạn vận hành.

Phương án bảo trì và thay thế đèn

Một hồ sơ thầu chuyên nghiệp không phải chỉ cần đưa ra thiết kế mà còn phải chứng minh được khả năng bảo trì. Những nội dung mà chủ đầu tư yêu cầu:

Kế hoạch bảo trì định kỳ: tần suất, hạng mục kiểm tra, nhân lực và phương tiện thi công.
Quy trình thay thế đèn: thời gian thi công, biện pháp đảm bảo an toàn khi tiếp cận.
Giải pháp hạn chế phong tỏa khu vực, tránh ảnh hưởng đến hoạt động cộng đồng.
Danh mục linh kiện dễ thay thế, thời gian cung ứng và chính sách bảo hành.

Các minh chứng hồ sơ cần có:

Biện pháp thi công ban đêm hoặc ngoài giờ cao điểm.
Bản mô tả quy trình bảo trì có checklist rõ ràng.
Tài liệu chứng minh tuổi thọ đèn, driver, vật liệu.

Tiêu chí về công nghệ thông minh trong chiếu sáng quảng trường

Điều khiển chiếu sáng theo kịch bản và khung giờ

Trong chiếu sáng quảng trường, khả năng điều khiển theo kịch bản giúp hệ thống linh hoạt theo ngày thường, cuối tuần, giờ cao – thấp điểm hoặc sự kiện đặc biệt. Việc chuyển đổi mượt mà giúp tối ưu năng lượng, giảm lãng phí và đảm bảo ánh sáng phù hợp từng mục đích sử dụng như:

Mô tả khả năng lập lịch và điều khiển theo từng kịch bản chiếu sáng.
Cơ chế tự động điều chỉnh độ sáng theo thời gian hoặc cảm biến môi trường.
Tính năng chuyển chế độ cho sự kiện, lễ hội, ngày đặc biệt.
Tính ổn định của hệ thống khi thay đổi kịch bản liên tục.

Kết nối với nền tảng đô thị thông minh

Hệ thống chiếu sáng quảng trường hiện đại cần tương thích với nền tảng quản lý đô thị thông minh, cho phép giám sát tập trung trạng thái vận hành, lịch bật/tắt và tiêu thụ năng lượng. Khả năng kết nối và quản lý tập trung giúp tối ưu vận hành, giảm nhân lực, tăng tính minh bạch và tạo nền tảng cho việc mở rộng trong tương lai, thể hiện qua các yếu tố sau:

Tương thích IoT, giao thức kết nối và khả năng tích hợp với trung tâm điều khiển đô thị.
Dashboard hoặc phần mềm quản lý từ xa, kèm tính năng giám sát theo thời gian thực.
Khả năng mở rộng hệ thống và kết nối đa thiết bị.
Bảo mật dữ liệu, phân quyền truy cập và quản lý tài khoản.

Kết nối hệ thống chiếu sáng quảng trường với nền tảng quản lý đô thị thông minh

Giám sát từ xa và cảnh báo lỗi

Với không gian công cộng đông người, hệ thống cần khả năng phát hiện lỗi và cảnh báo kịp thời để tránh gián đoạn chiếu sáng. Giám sát từ xa giúp theo dõi tình trạng thiết bị, số giờ hoạt động và mức tiêu thụ điện, thể hiện qua các nội dung sau:

Danh mục các loại cảnh báo tự động: mất nguồn, quá áp, đèn tắt, driver lỗi…
Quy trình tiếp nhận – xử lý cảnh báo và khả năng ghi log lịch sử sự cố.
Dữ liệu vận hành được thu thập: số giờ hoạt động, mức tiêu thụ điện, suy giảm quang thông…
Khả năng đồng bộ báo cáo và xuất file phục vụ quản lý.

Tiêu chí về pháp lý hồ sơ và năng lực nhà thầu chiếu sáng quảng trường

Tuân thủ tiêu chuẩn chiếu sáng công cộng

Trong hồ sơ chiếu sáng quảng trường, việc tuân thủ tiêu chuẩn là yêu cầu bắt buộc. Chủ đầu tư cần thấy phương án đáp ứng đầy đủ quy định về chiếu sáng đô thị, an toàn điện và lắp đặt ngoài trời, nhằm đảm bảo tính hợp lệ khi thẩm định và giảm rủi ro trong kiểm toán, thi công, gồm:

Danh sách tiêu chuẩn TCVN, IEC, CIE hoặc quy định địa phương được áp dụng.
Bảng đối chiếu tiêu chuẩn với từng thông số thiết kế (độ rọi, độ chói, CRI, UGR…).
Chứng minh tuân thủ an toàn điện, nối đất, lắp đặt ngoài trời và bảo vệ cơ khí.
Tài liệu mô phỏng hoặc tính toán kỹ thuật đáp ứng các giá trị yêu cầu theo tiêu chuẩn.

Kinh nghiệm dự án chiếu sáng quảng trường tương tự

Kinh nghiệm triển khai dự án tương đồng là tiêu chí quan trọng để đánh giá năng lực nhà thầu. Các dự án chiếu sáng quảng trường đòi hỏi xử lý đồng thời kỹ thuật – mỹ thuật, điện ngầm và an toàn không gian đông người. Năng lực này được thể hiện thông qua:

Danh sách dự án đã triển khai, kèm hình ảnh và thông số quy mô.
Vai trò của nhà thầu trong từng dự án (thiết kế, cung cấp thiết bị, thi công, vận hành…).
Các thách thức kỹ thuật đã xử lý và giải pháp thực tế đã áp dụng.
Thư đánh giá/biên bản nghiệm thu hoặc xác nhận hoàn thành từ chủ đầu tư.

Phối cảnh quảng trường với hệ thống chiếu sáng được quy hoạch đồng bộ

Chứng nhận chất lượng thiết bị chiếu sáng

Thiết bị sử dụng cần có nguồn gốc rõ ràng và được kiểm chứng chất lượng. Các chứng nhận CO, CQ, IP/IK, thử nghiệm quang học và tuổi thọ LM80/TM21 là cơ sở để đánh giá độ bền, an toàn và khả năng vận hành dài hạn, cụ thể như sau:

CO, CQ của từng chủng loại đèn, cột, tủ điện và phụ kiện.
Kết quả test IP, IK, thử nghiệm quang học, tuổi thọ LM80/TM21.
Chứng nhận dây chuyền sản xuất (ISO 9001, ISO 14001…).
Tài liệu kỹ thuật của thiết bị kèm thông số chi tiết và hình ảnh minh họa.

Tiến độ thi công bảo hành và hậu mãi

Chiếu sáng quảng trường thường phải triển khai trong môi trường phức tạp, liên quan đến cảnh quan, hệ thống điện ngầm và không gian công cộng. Do đó, tiến độ thi công, biện pháp đảm bảo an toàn và kế hoạch bảo hành – hậu mãi là tiêu chí quan trọng để chủ đầu tư đánh giá mức độ tin cậy của nhà thầu. Những nội dung cần trình bày trong hồ sơ:

Tiến độ theo từng giai đoạn: chuẩn bị – thi công – nghiệm thu.
Biện pháp thi công an toàn trong khu vực đông người.
Kế hoạch bảo hành, bảo trì và hỗ trợ vận hành sau bàn giao.
Cam kết tiến độ, nhân sự phụ trách và thiết bị thi công được sử dụng.

Quy trình đánh giá và phê duyệt gói thầu chiếu sáng quảng trường

Các bước chuẩn bị hồ sơ mời thầu chiếu sáng quảng trường

Giai đoạn chuẩn bị hồ sơ mời thầu quyết định chất lượng toàn bộ quá trình đấu thầu chiếu sáng quảng trường. Chủ đầu tư cần xác định rõ tiêu chí kỹ thuật, phạm vi công việc, tiêu chuẩn chiếu sáng và phương pháp chấm điểm để đảm bảo các nhà thầu lập hồ sơ theo cùng một chuẩn:

Xác lập yêu cầu kỹ thuật chi tiết: Cấp độ chiếu sáng, CRI, giới hạn chói lóa, hiệu suất đèn, yêu cầu về quang học, tiêu chuẩn TCVN/CIE áp dụng.
Quy định phạm vi công việc rõ ràng: Bố trí cột đèn, hệ thống điện ngầm – tủ điều khiển, thiết bị mỹ thuật, yêu cầu lập mô phỏng ánh sáng.
Danh mục thiết bị và yêu cầu chứng nhận: CO, CQ, IP/IK, thử nghiệm quang thông – tuổi thọ, tiêu chuẩn vật liệu.
Mô tả phương pháp đánh giá: Trọng số kỹ thuật – thẩm mỹ – tài chính; tiêu chí đạt/không đạt; yêu cầu tối thiểu để qua vòng kỹ thuật.
Điều kiện hợp đồng & tiến độ: Mốc triển khai, yêu cầu thử nghiệm – nghiệm thu, điều khoản bảo hành.

Các bước xây dựng hồ sơ mời thầu chiếu sáng quảng trường

Cách chấm điểm kỹ thuật thẩm mỹ và tài chính trong gói thầu chiếu sáng quảng trường

Hội đồng đánh giá không chỉ xem hồ sơ có “đúng chuẩn” mà còn xem nhà thầu có thực sự hiểu bài toán chiếu sáng quảng trường hay không. Vì vậy, điểm số thường được tổng hợp từ ba nhóm trọng yếu:

Kỹ thuật: Hiệu suất đèn, độ bền vật liệu, mức suy giảm quang thông, chống chói, mô phỏng ánh sáng đạt yêu cầu đồng đều, tuân thủ TCVN.
Thẩm mỹ: Bố cục ánh sáng, tính đồng bộ, khả năng làm nổi bật điểm nhấn kiến trúc, phù hợp với không gian đô thị về đêm.
Tài chính: Giá dự thầu, chi phí vận hành – bảo trì dự kiến, tuổi thọ thiết bị và bài toán LCC.

Những lỗi thường gặp khiến hồ sơ gói thầu chiếu sáng quảng trường bị loại

Dù chất lượng kỹ thuật có thể tốt, nhiều hồ sơ vẫn bị loại sớm do mắc các lỗi cơ bản:

Thông số không đúng TCVN hoặc thiếu chứng minh tiêu chuẩn được áp dụng.
Không có mô phỏng ánh sáng, hoặc mô phỏng không phù hợp mặt bằng thực tế.
Thiếu chứng nhận thiết bị: thiếu CO, CQ, không cung cấp báo cáo thử nghiệm IP/IK, LM/TM.
Sai khối lượng – thiếu hạng mục: thiết bị không trùng danh mục, bỏ sót phụ kiện, không khai báo tủ điện – dây dẫn.
Phương án thi công sơ sài: không thể hiện biện pháp an toàn, không nêu rõ công tác nghiệm thu.

Chủ đầu tư thường đánh giá đây là dấu hiệu của việc chuẩn bị hồ sơ thiếu nghiêm túc, dẫn tới loại trực tiếp từ vòng kỹ thuật.

Gợi ý cho nhà thầu khi xây dựng hồ sơ chiếu sáng quảng trường

Cách trình bày phương án kỹ thuật rõ ràng cho chủ đầu tư

Khi lập hồ sơ chiếu sáng quảng trường, phương án kỹ thuật cần được trình bày theo logic kiểm tra – đối chiếu – đánh giá, thay vì liệt kê rời rạc thông số. Nhà thầu nên xác định rõ tiêu chuẩn thiết kế chiếu sáng đô thị công cộng áp dụng cho dự án, sau đó đối chiếu từng khu vực chức năng trong quảng trường với các chỉ tiêu tương ứng.

Các thông số như độ rọi, độ chói, chỉ số hoàn màu (CRI), công suất đèn nên được tổng hợp thành bảng, kèm giải thích ngắn gọn về mục đích sử dụng và mức độ đáp ứng. Đồng thời, cần làm rõ giải pháp chống chói, góc chiếu, cao độ lắp đặt và chủng loại thiết bị để chủ đầu tư nhanh chóng đánh giá tính khả thi của phương án.

Minh họa phối cảnh chiếu sáng quảng trường thuyết phục hội đồng

Trong hồ sơ chiếu sáng quảng trường, phối cảnh ánh sáng là công cụ thuyết phục trực tiếp hội đồng thẩm định. Mô phỏng cần bám sát điều kiện thực tế, thể hiện rõ tổ chức ánh sáng ban đêm, các điểm nhấn kiến trúc và mức độ đồng đều trên toàn khu vực.

Phối cảnh nên có nhiều góc nhìn, từ tổng thể đến khu vực trọng điểm, và liên kết trực tiếp với bản vẽ bố trí đèn, thông số kỹ thuật. Việc kết hợp hình ảnh mô phỏng và bản vẽ giúp hội đồng dễ đối chiếu giữa ý tưởng thiết kế và giải pháp triển khai thực tế.

Tối ưu giá cạnh tranh nhưng vẫn đảm bảo chất lượng hệ thống

Tối ưu giá trong chiếu sáng quảng trường không đồng nghĩa với cắt giảm chất lượng. Nhà thầu cần xây dựng phương án giá dựa trên hiệu suất chiếu sáng, tuổi thọ thiết bị và chi phí vận hành dài hạn, thay vì chỉ nhìn vào chi phí đầu tư ban đầu.

Việc lựa chọn thiết bị đạt chuẩn, hiệu suất cao và ít bảo trì giúp giảm chi phí vòng đời. Hồ sơ cần làm rõ các yếu tố mang lại hiệu quả kinh tế lâu dài như tiết kiệm năng lượng, giảm chi phí thay thế và khả năng mở rộng, qua đó tăng tính cạnh tranh và bền vững của phương án.

Tối ưu phương án chiếu sáng quảng trường để nâng cao tính cạnh tranh hồ sơ thầu

Chiếu sáng quảng trường không chỉ là hạng mục chiếu sáng đơn thuần, mà là một phần quan trọng trong tổng thể hạ tầng không gian công cộng. NLT Group sở hữu năng lực thiết kế – thi công các hệ thống chiếu sáng đạt chuẩn kỹ thuật, đảm bảo mỹ quan và hiệu quả khai thác lâu dài.

Nếu bạn đang tìm kiếm giải pháp chiếu sáng tối ưu cho dự án sắp triển khai, hãy liên hệ NLT Group để được tư vấn nhanh chóng và đầy đủ.

Tập đoàn Đầu tư Công nghệ Nam Long (NLT Group)

Hotline: 0911 379 581.
Email: kinhdoanh@nlt-group.com.
MST: 0313339640.
Địa chỉ: 43T Hồ Văn Huê, Phường Đức Nhuận, TP.HCM.